„WSZYSTKIE KOSZTY PRZEMYSŁOWE ROSNĄ” – wywiad z Prezesem Polskiej Unii Ceramicznej dr inż Ferdynandem Gackim – CERCOUNTRY REPORT Poland

Ferdynand Gacki, Prezes Polskiego Związku Ceramicznego ostrzega przed niestabilnością rynku energii i gwałtownym wzrostem kosztów pracy, surowców i transportu.
Wywiad z Ferdynandem Gackim, prezesem Polskiej Unii Ceramicznej.

Polska Unia Ceramiczna reprezentuje wiodących producentów w kraju w branży o łącznej rocznej produkcji około 130 milionów m² płytek ceramicznych, trzeciej co do wielkości w Europie. Branża zatrudnia bezpośrednio ponad 5000 osób i około 60 000, wliczając sektory pokrewne. Polska Unia Ceramiczna jest stowarzyszona z Europejską Federacją Producentów Płytek Ceramicznych (CET) i Europejskim Stowarzyszeniem Przemysłu Ceramicznego (Cerame-Unie), obie organizacje z siedzibą w Brukseli. W Polsce PUC jest członkiem Konfederacji LEWIATAN.

Jaka jest obecna sytuacja gospodarcza w polskim przemyśle płytek ceramicznych?

W 2024 roku producenci płytek ceramicznych w Polsce wyprodukowali 77 milionów m² płytek, co stanowi spadek o 2,5% w porównaniu z 2023 rokiem. Wstępne dane za pierwsze trzy miesiące 2025 roku pokazują, że produkcja wzrosła do 22,8 miliona m², co stanowi znaczący wzrost o 26,9% w porównaniu z tym samym okresem 2024 roku. Polskie firmy wyeksportowały 44,6 miliona m² płytek ceramicznych w 2024 roku, co stanowi wzrost o 4% w porównaniu z rokiem poprzednim. Największym odbiorcą były Niemcy z 11,4 mln m², a następnie Słowacja (3,9 mln m²), Węgry (3,6 mln m²), Czechy (3,4 mln m²), Ukraina (2,6 mln m²), Rumunia (2,5 mln m²) i Litwa (2,3 mln m²). Po kilku latach spadków, import do Polski ponownie odnotował silny wzrost w 2024 roku. Zagraniczni dostawcy sprzedali na polskim rynku 28,4 mln m² płytek, co stanowi znaczny wzrost o 20,1% w porównaniu z 2023 rokiem. Ponad 90% tego importu pochodziło zaledwie z czterech krajów: Indii, Hiszpanii, Ukrainy i Włoch. Indie są największym zagranicznym dostawcą, który od 2014 roku dynamicznie zwiększa swoją obecność w Polsce. Podczas gdy polscy producenci odnotowali dalszy 10% spadek sprzedaży krajowej w 2024 roku, importerzy zwiększyli swoje wolumeny o 20,1% do 28,4 mln m².

Jakie są największe wyzwania stojące przed polską branżą płytek ceramicznych?

Nasza podstawowa działalność, produkcja płytek ceramicznych, to sektor energochłonny, który w 2025 roku nadal będzie borykał się z bardzo wysokimi cenami gazu i energii elektrycznej. Obserwujemy znaczną zmienność na rynkach energii, a także wiele innych czynników, które mogą prowadzić do dalszych podwyżek cen w najbliższej przyszłości. Co więcej, koszty surowców, transportu, pakowania i wynagrodzeń znacznie wzrosły. Koszt produkcji wyrobów ceramicznych w 2025 roku jest już o ponad 51% wyższy niż w 2021 roku. Import tanich produktów z Indii, Turcji i Ukrainy również nadal rośnie w obliczu braku skutecznych środków ochrony przed nieuczciwą konkurencją. Wprowadzenie niskich ceł antydumpingowych nie powstrzymało tego wzrostu. Należy podkreślić, że producenci z UE przestrzegają szerokiego zakresu norm, które nie są obowiązkowe w wielu krajach azjatyckich, takich jak Indie, w tym certyfikatów jakości, uczciwych warunków pracy, wynagrodzeń i przepisów dotyczących ochrony środowiska. Ponadto Indie korzystają z preferencyjnych cen na dostawy energii z Rosji.

Jakie są Państwa żądania i oczekiwania wobec polskiego Rządu?

Oczekujemy, że polski Rząd aktywnie wesprze i dostosuje się do Komisji Europejskiej w ochronie rynku wewnętrznego UE przed nieuczciwą konkurencją ze strony importerów płytek ceramicznych. Obejmuje to proponowanie zmian w Wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących środków pomocy państwa w kontekście unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) po 2021 r. Wzywamy również do wsparcia branży ceramicznej w konsultacjach dotyczących dyrektywy IED 2.0 (dyrektywy 2024/1785), aby zapewnić, że parametry przyjęte w ostatecznym dokumencie są zarówno realistyczne, jak i osiągalne, a także do poparcia wprowadzenia Mechanizmu Dostosowania Granicznego z tytułu emisji CO2 (CBAM) dla płytek ceramicznych importowanych z krajów spoza UE.

Jak zmieniają się krajowe kanały dystrybucji płytek ceramicznych?

Firmy dystrybucyjne nadal napotykają na poważne przeszkody utrudniające silny wzrost sprzedaży, głównie ze względu na spowolnienie gospodarcze, słabość rynku budowlanego i wysokie ceny płytek. Kolejnym czynnikiem hamującym sprzedaż jest luka podażowa w nowym budownictwie mieszkaniowym: gwałtowny spadek liczby rozpoczętych budów w 2022 r. doprowadził do niższej sprzedaży płytek w 2024 r. i prawdopodobnie ponownie wpłynie na wyniki w 2025 r. Nastroje poprawiły się jednak dzięki nieco bardziej pozytywnym danym z rynku remontowego, gdzie skłonność do remontów powróciła do poziomu z 2021 r. Stopniowe ożywienie nowej aktywności budowlanej od jesieni 2023 r. powinno zwiększyć popyt na płytki ceramiczne do nowych budynków, chociaż efekt ten prawdopodobnie nie uwidoczni się przed połową 2025 r. W pierwszej połowie 2025 r. może nastąpić dalszy spadek. CAB spodziewa się, że sprzedaż płytek ceramicznych do nowych budynków zacznie rosnąć w drugiej połowie roku, a całkowita sprzedaż w 2025 roku wzrośnie o około 3-5%. Szybsze ożywienie spodziewane jest w segmencie renowacji, który odpowiada za większość sprzedaży płytek w Polsce. Spadająca inflacja wzmocniła zaufanie inwestorów, a sprzedaż płytek ceramicznych w 2025 roku ma wzrosnąć o 3-5%, do 62-65 mln m². W 2026 roku tempo wzrostu ma przyspieszyć do około 6-8%, a całkowita sprzedaż ma osiągnąć 66-70 mln m². W przyszłym roku sprzedaż może powrócić do i tak już słabych poziomów z 2022 roku, wciąż o kilka punktów procentowych niższych niż w 2021 roku.

Jaka jest rola i znaczenie architektów?

Architekci odgrywają coraz ważniejszą rolę w projektowaniu. Ich praca często wymaga ścisłej współpracy z innymi specjalistami, takimi jak inżynierowie, projektanci wnętrz, urbaniści i przedstawiciele różnych branż budowlanych. Architekci projektują szeroki zakres budynków, od projektów mieszkaniowych i biurowych po budynki publiczne, takie jak szkoły, szpitale i centra kulturalne. Rola architekta jest zatem o wiele bardziej złożona, niż się często przedstawia. Kreatywność to tylko jeden z wielu filarów wspierających ten zawód. W świecie, w którym estetyka spotyka się z technologią i zrównoważonym rozwojem, architekci są nie tylko artystami, ale również ekspertami technicznymi, którzy kształtują przyszłość naszych miast i przestrzeni życiowych. Ich wybory mogą wnieść znaczący przyczynek do ochrony środowiska, na przykład poprzez stosowanie zrównoważonych materiałów i optymalizację efektywności energetycznej. Z tego powodu, współpraca z architektami jest niezbędna, aby dzielić się kompleksową wiedzą na temat zastosowania płytek ceramicznych jako okładzin ściennych i podłogowych wewnątrz i na zewnątrz budynków publicznych. Współpraca między producentami płytek a architektami powinna stać się stałym elementem strategii dystrybucji branży, służąc jako źródło informacji na temat nowych wzorów płytek ceramicznych i ich zastosowania w nowo planowanych lub remontowanych budynkach.